Pierwszy kontakt z CIA

W 1971 roku po wydarzeniach grudniowych pułkownik Kukliński ostatecznie decyduje się na podjęcie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi. Polski oficer założył, że wcześniej czy później uda mu się nawiązać z nimi kontakt. Zasadniczym celem jego tajnych działań było od początku nawiązanie współpracy między Wojskiem Polskim, a US Army. Warszawa Muzeum Zimnej Wojny zaprasza do lektury tekstu o nawiązaniu pierwszego kontaktu płk Kuklińskiego z wywiadem amerykańskim

Zainicjowanie relacji przez Kuklińskiego

Napisanie przez pułkownika Kuklińskiego studium strategiczno-analitycznego „Rola Ludowego Wojska Polskiego w przyszłej wojnie i wyłączenie LWP z wojny” było pierwszym krokiem jego współpracy z Amerykami. Ten tajny memoriał płk Kukliński przekazał w 1972 roku Amerykanom w czasie pierwszego spotkania 18 sierpnia 1972 roku między 21.00 a 24.00 w Hadze w Holandii. Z Polakiem spotkali się wyznaczeni specjalnie przez Waszyngton trzej oficerowie wywiadu amerykańskiego z US Army. Kukliński wykorzystał do tego od dawna przygotowywany rejs studyjny grupy polskich oficerów jachtem s/y „Legia” po Bałtyku i Morzu Północnym.

Jacht Ryszarda Kuklińskiego s/y Legia. © Warszawa Muzeum Zimnej Wojny

Już rok wcześniej Kukliński rozpoczął współpracę ze wywiadem cywilnym Stanami Zjednoczonymi, choć ten pierwszy kontakt nawiązał dopiero latem, w sierpniu 1972 roku. Zaczął od tego, że przedstawił się, kim jest, z imienia, nazwiska i funkcji w Pakcie Warszawskim i w Wojsku Polskim. Następnie złożył napisany przez siebie w 1971 roku długo przemyślany dokument.

Deklaracja Intencji

„My Polacy, należymy obecnie do obozu sowieckiego, ale to nie był nasz wybór, to zostało ustalone między wami, a Rosjanami. W przypadku wojny, wojny obronnej przeciwko agresji z waszej strony, pozostaniemy z Rosjanami i innymi krajami Paktu Warszawskiego. Jest to jednak mało prawdopodobny, jeśli nie wykluczony scenariusz przyszłego konfliktu wojennego w Europie. Nie chcemy natomiast uczestniczyć w żadnej wojnie agresywnej przeciwko NATO, przeciwko Zachodowi. Czy waszym zdaniem jest szansa nawiązania współpracy między Wojskiem Polskim, a siłami amerykańskimi stacjonującymi w Europie po to, by zapobiec wojnie, a w razie jej wybuchu – by pomóc w działaniach w polskim interesie narodowym? To oznaczałoby niebranie udziału wojsk polskich w ofensywie sowieckiej przeciwko NATO i wycofanie się Polski z Paktu Warszawskiego”.

„P. V.”

Haga, 18 sierpień 1972 r

Tych kilka zdań Deklaracji rozpoczęło najważniejsze działania wywiadowcze w całym okresie zimnej wojny. Jednak Deklaracja Intencji pułkownika Ryszarda Kuklińskiego oznaczała coś znacznie więcej. Był to istotny akt polityczny w stosunkach między Stanami Zjednoczonymi a Polską. Akt tajny, ale historyczny i o ogromnej doniosłości. Sformułowany przez pojedynczego polskiego oficera dokument rozpoczynał się słowami – My, Polacy.

Przechowywany do dzisiaj w tajnych sejfach w Waszyngtonie dokument „Deklaracja Intencji” Kuklińskiego, w samej swej istocie stanowił prapoczątek integracji Polski z NATO. Było to na długo przed przyjęciem Polski do Sojuszu Atlantyckiego w 1999 roku. Pułkownik Kukliński, podejmując współpracę Wojska Polskiego z US Army, nawiązywał do polsko-amerykańskich tradycji walki o wolność, do tradycji Kościuszki, Pułaskiego i Waszyngtona. W ten sposób płk. Kukliński zostały odnowił w 1972 roku dziedzictwo współpracy z okresu wojny o niepodległość USA i wojny polsko-bolszewickiej. To podwaliny pod sojusz USA i Polski w ramach paktu NATO.

Legitymacja żołnierza zawodowego płk Ryszarda Kuklińskiego © Warszawa Muzeum Zimnej Wojny

Sytuacja geopolityczna

Kiedy Kukliński decydował się na podjęcie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, gdy Związek Sowiecki rządzony przez Leonida Breżniewa znajdował się u szczytu swej potęgi. Komunizm dążył do panowania nad całym światem i wydawało się to wtedy realniejsze i groźniejsze niż kiedykolwiek wcześniej od roku 1917. Komunistyczne idee opierały się na atomowej potędze i atomowym szantażu Kremla. Wydawało się wtedy na początku lat siedemdziesiątych XX wieku w samym środku zimnej wojny, że czas pracuje na korzyść Związku Sowieckiego. Szczególnie, że w Europie Zachodniej narastały tendencje pacyfistyczne, antyamerykańskie i prosowieckie.

Pojawienie się w takiej sytuacji politycznej polskiego oficera wysokiego szczebla stanowiło zaskoczenie dla wywiadu amerykańskiego. Polak zgłosił się sam, z własnej inicjatywy, dobrowolnie, na ochotnika. CIA, ani inne służby amerykańskie nie zwerbowały polskiego oficera, który wypowiadał się w imieniu Polaków i Wojska Polskiego. Czegoś takiego dotąd nie było i Amerykanie zetknęli się po raz pierwszy z kimś takim jak pułkownik Kukliński. On sam wspominał później swoje pierwsze tajne spotkanie z Amerykanami, gdy „[s]pytali mnie o nazwiska oficerów, na których mogę liczyć. Podałem je. Jak się później dowiedziałem z dokumentów na mój temat, byli całkowicie zaskoczeni tym, co powiedziałem.

Wzajemne poznawanie

To przerosło Amerykanów. Zresztą tego się spodziewałem i nie liczyłem na natychmiastową odpowiedź. Pierwsze spotkanie musiało być takie: deklaracja intencji i ogólny zamiar. Podziękowali za inicjatywę, żałowali, że nie możemy porozmawiać dłużej, nalegali na następne spotkanie. Oczywiście, nagrywali wszystko i ja o tym wiedziałem. Skończyliśmy krótko po północy i odwieźli mnie w ciemne miejsce w pobliżu mariny jachtowej.

Spotkałem się z nimi jeszcze w Amsterdamie, Rotterdamie i po raz ostatni w Ostendzie, w Belgii. Więcej nie dzwoniłem, umawialiśmy się ze spotkania na spotkanie: mówiłem, kiedy będę, gdzie, a oni proponowali czas i miejsce. Rozmawiałem w pokojach hotelowych albo w samochodach zakamuflowanych tak, żeby z zewnątrz nic nie było widać. Przekonywali mnie, że zawiązywanie konspiracji w wojsku w okresie pokoju jest skazane na klęskę, że to nie przetrwa roku, miesiąca, a może nawet kilku dni. „Stracisz tylko życie i najlepszych ludzi”– mówili. Odmówiłem, także z obawy przed prowokacją.

Początkowa nieufność

Dziś wiem to na pewno, wtedy – przypuszczałem. Mogłem być przecież sowieckim szpiegiem, to mógł być podstęp prowadzący do rozpoczęcia wojny, tak jak niemiecka prowokacja w Gliwicach. A oni – Amerykanie – chcieli mieć pokój. Twierdzi, że ludzie, którzy są gotowi ze mną współpracować, powinni czekać na odpowiedni moment. Chcieli pozostawać w kontakcie – ale tylko ze mną, za pomocą bezpiecznego i pewnego systemu komunikowania się.

Byłem rozczarowany. Cała moja idea rozsypała się. Nie chciałem się z tym pogodzić, usiłowałem przekonać [płk] Henry’ego [P. Mortona]. Bez skutku: niczego mi nie narzucał, ale na konspirację w wojsku absolutnie nie chciał przystać. Później dowiedziałem się, że wśród nazwisk, które mu podałem, byli znani Amerykanom ludzie dwulicowi, o czym ja nie miałem pojęcia. Mieli dobrą orientację w Wojsku Polskim armii, niezależną ode mnie.
Nie miałem wyboru, zaakceptowałem podany mi sposób komunikowania się w Warszawie. [Od tego momentu m]iałem czekać na list, który zostanie wrzucony do mojego samochodu. Zgodziłem się zostawiać leciutko uchyloną jedną szybę mojego starego Opla”.

na podstawie: Józef Szaniawski Pułkownik Kukliński Polska samotna misja (Warszawa: Ex Libris 2012), s. 91-93

© Warszawa Muzeum Zimnej Wojny

PS: Dalsze lektury

[English: Documents on Controversial CIA Spy Ryszard Kukliński]

https://www.wilsoncenter.org/article/documents-controversial-cia-spy-ryszard-kuklinski

[Polski: GENERAŁ KUKLIŃSKI – miejsca upamiętnień]

https://muzeumzimnejwojny.com/miejsca-upamietnienia/

[Polski: Wykład Filipa Frąckowiaka „Między Wschodem a Zachodem. Ryszard Kukliński dla Polski”]

https://www.youtube.com/watch?v=N-elee_m3Ws&t=5s

bahçeşehir evden eve nakliyat

başiktaş evden eve nakliyat

bağcılar evden eve nakliyat

beylikdüzü evden eve nakliyat

bakırköy evden eve nakliyat

başakşehir evden eve nakliyat

bahçelievler evden eve nakliyat

ıspartakule evden eve nakliyat

uluslararası nakliyat uluslararası evden eve nakliyat uluslararası nakliyat uluslararası evden eve nakliyat ev depolama ev eşyası depolama istanbul eşya depolama yurtdışı kargo uluslararası kargo firmaları uluslararası kargo taşımacılığı uluslararası ev taşıma uluslararası eşya taşımacılığı uluslararası ev taşıma uluslararası nakliyat uluslararası evden eve nakliyat
escort bursa escort gorukle